Özdeşleşme Açıklığı Kapatır

Fenomenle özdeşleşildiğinde, bilinç ile fenomen arasındaki açıklık ortadan kalkar. Bu açıklık kaybolduğunda bilinç fenomeni olduğu gibi göremez. Çünkü artık fenomen karşıda duran bir şey olmaktan çıkar, kişinin yaşadığı ve kendisi sandığı bir şeye dönüşür.

İşte bu durumda bilinç görmek yerine, fenomenin içinde kalır. Olay, duygu, düşünce ya da yorum sadece yaşanmaz; kimliğe karışır. Böylece kişi artık fenomeni görmez, fenomenin içinden bakar. 

Açıklık ortadan kalktığı için şu da kaybolur: Kişi yalnızca ne gördüğünü değil, onu nereden gördüğünü de fark edemez. Çünkü “nereden gördüğünü fark etmek” ancak bilinç ile fenomen arasında bir açıklık varsa mümkündür. Açıklık varsa fenomen görülür. Fenomen görüldüğünde, bakışın yeri de fark edilir. Ama özdeşleşme varsa, hem fenomen görünmez olur hem de bakışın kaynağı örtülür.

Bu yüzden denebilir ki: Özdeşleşme, bilinç ile fenomen arasındaki açıklığı kapatır. Açıklık kapanınca fenomen görülemez. Fenomen görülmeyince de kişi, gördüğü şeye nereden baktığını fark edemez. 

En sade hâliyle:

Fenomenle özdeşleşen, hem fenomeni kaybeder, hem bakış yerini.

 Mahmut Turut  2026