Özdeşleşme Parça Merkez Olduğunda Ortaya Çıkar

İnsan hayatında birçok fenomen ortaya çıkar. Olaylar yaşanır, duygular oluşur, düşünceler gelir ve geçer. Bunların hepsi akışın içinde beliren fenomenlerdir. Fakat insan bu fenomenleri her zaman olduğu gibi yaşamaz; çoğu zaman zihin devreye girer ve bu fenomenlere anlam yükler.

Zihin merkez hâline geldiğinde insan bütünden değil parçadan bakmaya başlar. Parça merkez olduğunda zihin kimlikler kurar, değerlere tutunur ve “ben” ile “benim” ayrımı güçlenir. İşte bu noktada özdeşleşme ortaya çıkar.

Özdeşleşme, bir fenomenin yalnızca yaşanan bir olay olmaktan çıkıp kimliğin parçası hâline gelmesidir. İnsan bir düşünceyle, bir duygu ile, bir kişiyle ya da sahip olduğu bir şeyle kendini bir tutmaya başlar. Böylece fenomen ile “ben” arasında bir bağ kurulmuş olur.

Bu bağ kurulduğunda kişi artık fenomeni yalnızca görmez; onu sahiplenir ve taşımaya başlar. İşte yükün başlangıcı da burada ortaya çıkar.

Oysa bilinç yerinde olduğunda merkez parça değil bütündür. Bütün merkez olduğunda insan fenomenleri olduğu gibi görebilir. Düşünceler, duygular, kimlikler ve değerler ortaya çıkabilir; fakat bunlar kimliğe bağlanmaz. Görülen şeyle özdeşleşme olmaz.

Bu nedenle denebilir ki:

Özdeşleşme ancak parça merkez olduğunda ortaya çıkar.

Bütün merkez olduğunda ise fenomen görülür, fakat sahiplenilmez.

Mahmut Turut 2026