Bilincin Akışla İmtihanı

İnsan dünyaya geldiğinde kendisini sürekli hareket halinde olan bir gerçekliğin içinde bulur. Hayat durmaz; olaylar olur, durumlar değişir, duygular ortaya çıkar ve kaybolur. Bu sürekli hareket eden düzen akıştır. Akış, varoluşun kendi düzenidir; insanın iradesiyle oluşmaz, kendiliğinden ortaya çıkar.

İnsan ise bu akışın içinde yaşayan bir bilinçtir. Fakat bilinç çoğu zaman akışı olduğu gibi görmek yerine, yaşananları kendi değerleri, beklentileri ve düşünceleri üzerinden yorumlar. Zihin olayların nasıl olması gerektiğine dair ölçüler üretir. Bu ölçüler ortaya çıktığında akış ile zihnin beklentileri arasında bir fark oluşabilir. İşte bu noktada insanın imtihanı başlar. Çünkü akış olanı getirir; zihin ise çoğu zaman olması gerekeni savunur. Olan ile olması gereken karşı karşıya geldiğinde insanın içinde yük oluşabilir. Bu yük bazen öfke, bazen korku, bazen üzüntü, bazen de kaygı olarak ortaya çıkar.

Bu nedenle insanın yaşadığı birçok psikolojik gerilim aslında akışın kendisinden değil, bilincin akışla kurduğu ilişkiden doğar. Akış yalnızca olanı getirir; fakat zihin olanı kabul etmek yerine çoğu zaman onunla mücadele etmeye çalışır.

Bilinç yerinde olduğunda akışın getirdiği fenomenler yalnızca görülür. Olan olur ve bilinç onu seyreder. Bu durumda fenomen yük haline dönüşmez. Çünkü bilinç yaşananı taşımaya çalışmaz.

Fakat bilinç fenomenle özdeşleştiğinde ve olanı kişisel bir hikâyeye dönüştürdüğünde yük ortaya çıkar. İnsan artık yalnızca yaşananı yaşamaz; aynı zamanda onu taşımaya başlar. 

Bu yüzden denebilir ki insan hayatının büyük kısmı aslında bilincin akışla olan imtihanıdır. Akış olanı getirir; bilinç ise onu ya yük haline getirir ya da olduğu gibi görür. Olan akışa aittir. Yük zihne aittir. Seyir ise bilincin yeridir.

Bu nedenle insanın en büyük dönüşümü, akışı değiştirmek değil; akışla kurduğu ilişkiyi fark etmektir.

Mahmut Turut  2026