Değer Yüklemek ve Farkındalık

İnsan hayatın içinde ortaya çıkan fenomenlere çoğu zaman farkında olmadan değer yükler. Bir olay olur, bir söz duyulur ya da bir durum yaşanır ve zihin hemen onu değerlendirmeye başlar. “Bu iyi”, “bu kötü”, “bu böyle olmamalıydı” gibi düşünceler ortaya çıkar.

Eğer insan fenomene yüklenen bu değerleri yalnızca yaşıyor fakat fark etmiyorsa, hayat büyük ölçüde yükün içinde yaşanıyor demektir. Böyle bir durumda yaşamın ağırlığı artar, çünkü kişi olayların kendisini değil, zihnin yüklediği anlamları yaşamaya başlar.

Bu durumda farkındalık çok zayıf olabilir, hatta bazen hiç olmayabilir. İnsan yaşadığı sıkıntının nedenini çoğu zaman dış dünyada arar; fakat gerçekte yaşanan şey çoğu zaman zihnin fenomene yüklediği değerlerin sonucudur.

Eğer bu süreç görülmüyorsa, bu durum bilincin dönüşüm yolunda ciddi bir aksaklığa işaret edebilir. Çünkü bilincin dönüşümü, fenomeni ve zihnin ona yüklediği anlamı fark edebilmekle başlar.

İnsan fenomene yüklenen değeri görebildiğinde, zihin ile fenomen arasındaki fark da görünür hâle gelir. İşte bu fark ediş bilincin kendi yerine doğru yönelmesinin başlangıcıdır.

Bu nedenle denebilir ki:

Fenomeni yaşamak ile fenomene yüklenen değeri görmek arasında büyük bir fark vardır.

Bilincin dönüşümü, bu farkın fark edilmesiyle başlar.

Mahmut Turut 2026