Fenomeni Yaşamak ile Fenomen Olmak

Hayatın içinde sürekli olaylar ortaya çıkar. Bir söz duyulur, bir düşünce geçer, bir duygu ortaya çıkar, bir hareket gerçekleşir. Bunların hepsi fenomendir. Fenomen, hayatın akışı içinde ortaya çıkan ve bir süre sonra geçen olaylardır.

İnsan bu fenomenleri yaşar. Bir söz duyduğunda duyar, bir olay olduğunda onu deneyimler, bir duygu ortaya çıktığında onu hisseder. Bu açıdan bakıldığında insan fenomenleri yaşayan bir varlık gibi görünür.

Fakat biraz daha dikkatle bakıldığında başka bir şey fark edilir. İnsan yalnızca fenomenleri yaşayan biri değildir; insanın kendisi de hayatın akışı içinde ortaya çıkan bir fenomendir.

İnsan doğar, büyür, konuşur, hareket eder ve hayatını sürdürür. Bir süre sonra da hayatı sona erer. Bu yönüyle insan da tıpkı diğer olaylar gibi hayatın akışı içinde ortaya çıkan bir fenomendir.

Bu yüzden iki farklı durumdan söz edilebilir.

Birinci durumda insan fenomenleri yaşayan bir varlık gibi görünür. Olayları deneyimler, duyguları hisseder ve hayatın içinde hareket eder.

İkinci durumda ise insanın kendisinin de bu akışın bir parçası olduğu görülür. İnsan yalnızca fenomenleri yaşayan biri değildir; kendisi de hayatın akışı içinde ortaya çıkan bir fenomendir.

Bilinç yerinde olduğunda bu ikinci durum daha açık bir şekilde görülmeye başlar. İnsan yalnızca yaşanan olayların içinde olmadığını, aynı zamanda kendisinin de bu akışın bir parçası olduğunu fark edebilir.

Bu yüzden denebilir ki:

İnsan fenomenleri yaşar, fakat kendisi de bir fenomendir.

Hayatın akışı içinde fenomenler ortaya çıkar ve geçer. İnsan da bu akışın içinde ortaya çıkan bir fenomendir. Bunu fark etmek, hayatı daha geniş bir açıdan görmeye başlamak demektir.

Mahmut Turut 2026