Gurur ve Onur

Birinin sözü seni yükseltiyorsa,

birinin tavrı seni düşürüyorsa,

birinin bakışı seni büyütüyor ya da küçültüyorsa…

Orada dışarı belirleyicidir.

Dışarının eylemi, senin iç durumunu değiştiriyorsa,

bilinç dışarıya yaslanmıştır.

Bu yaslanma çoğu zaman gurur olarak görünür.

Gurur, kendini dışarıdan beslemektir.

Övgüyle büyümek, eleştiriyle küçülmek…

Takdirle güçlenmek, yok sayılınca daralmak…

Burada merkez dışarıdadır.

İçerideki değer, dışarıdan gelen eylemle hareket eder.

Bu kırılgandır.

Çünkü dışarı değişkendir.

Bugün alkışlayan yarın eleştirir.

Bugün saygı duyan yarın görmezden gelir.

Gurur bu dalgalanmanın içinde yaşar.

Onur ise başka bir zemindir.

Onur, dışarıdan bağımsız bir duruştur.

Birinin sözü seni ne büyütür ne küçültür.

Birinin tavrı seni ne taşır ne yıkar.

Bu kayıtsızlık değildir.

Bu donukluk değildir.

Bu, bilincin kendi yerinde kalmasıdır.

Başkası bağırır.

Başkası över.

Başkası haksızlık eder.

Fenomen olur.

Ama bilinç fenomeni taşımıyorsa,

içeride kimlik savunmaya geçmez.

Haklılık üretmez.

Üstünlük kurmaz.

Bu hâlde kişi etkilenmez demek,

duygu yaşamaz demek değildir.

Duygu gelir.

Ama yük olmaz.

İşte bu onurdur.

Onur, dışarıya bağlı olmamaktır.

Onur, kimliğini dışarıdan kurmamaktır.

Onur, bilincin konumunun yerinde olmasıdır.

Gurur dışarıdan beslenir.

Onur içeride sabittir.

Gurur dalgalanır.

Onur akışta kalır.

Aksiyom:

Gurur dışarıya bağlıdır.

Onur, bilincin kendi yerinde kalmasıdır.

Mahmut Turut2025