Hafızayı Yaşamak mı, Görmek mi?

İnsan hayatı yaşadığını sanır. Oysa çoğu zaman yaşadığı şey hayatın kendisi değil, hafızasında birikenlerdir. Geçmişte olan olaylar, söylenen sözler, yaşanan kırgınlıklar zihinde iz bırakır. Bu izler hafızaya yerleşir ve zamanla kişi onları tekrar tekrar yaşamaya başlar.

Bir söz hatırlanır, yeniden öfkelenilir.

Bir olay hatırlanır, yeniden üzülünür.

Bir anı hatırlanır, yeniden kırgınlık hissedilir.

Oysa o olay artık yoktur. Sadece hafızada kalan bir iz vardır. Fakat kişi bu izi yeniden yaşadığında yük de yeniden ortaya çıkar.

İnsan hafızasını yaşadıkça geçmişi taşımaya devam eder. Geçmiş bitmiş olsa bile zihin onu tekrar tekrar bugüne getirir. Böylece kişi aslında şu anı değil, geçmişin izlerini yaşamaya başlar.

Fakat bir an durup baktığında başka bir şey fark edilebilir. Hatırlanan şeyin kendisi değil, sadece bir hafıza kaydı olduğu görülebilir. İşte o zaman hafıza yaşanmaz, görülür.

Hafıza görüldüğünde geçmişin ağırlığı çözülmeye başlar. Çünkü görülen şey artık yaşanan bir gerçek değil, zihinde kalan bir izdir.

Bu yüzden denebilir ki:

İnsan hafızasını yaşarsa yük taşır.

Hafızasını görürse yükten kurtulur.

Mahmut Turut 2026