Hastalık, Beden ve Bilincin Konumu

Hastalık bedende yaşanır. Ağrı, yorgunluk, işlev kaybı, bozulmuş değerler ya da organla ilgili sorunlar bedenin alanına aittir. Bu yüzden hastalığın kendisi önce bedensel bir olaydır. Onu yaşayan bedendir. Fakat insan yalnızca bedenle yaşamaz. İnsan aynı zamanda bilinciyle, yorumlarıyla, korkularıyla ve taşıdığı anlamlarla da yaşar. Bu yüzden hastalık ortaya çıktığında sadece beden etkilenmez; bilincin konumu da bu durumun nasıl yaşanacağını belirler.

Eğer bilinç parçada ise, kişi hastalığı yalnızca olduğu haliyle yaşamaz. Hastalığın üzerine zihinsel yorumlar, korkular ve ağır anlamlar eklenir. O zaman bedensel olan ile zihinsel olan birbirine karışır. Kişi sadece ağrıyı ya da hastalığı yaşamaz; “Neden ben?”, “Ya kötüleşirse?”, “Artık bittim” gibi düşünceleri de yaşamaya başlar. Böylece hastalık tek başına kalmaz, bir de yük haline gelir.

Burada önemli olan ayrım şudur: Hastalığın kendisi başka şeydir, hastalık hakkında üretilen yük başka şeydir. Bilinç parçada olduğunda bu ikisi kolayca birleşir. Kişi olanı görmek yerine, olanın etrafında oluşan korkuyu, felaket senaryolarını ve kimlik duygusunu da gerçekmiş gibi taşır. Bu durumda bedenin yaşadığı şey ağırlaşır; çünkü ona bir de zihinsel baskı eklenir.

Ama bilinç daha açık bir yerdeyse, hastalık inkâr edilmez; sadece yükle karıştırılmaz. Kişi bedende bir sorun olduğunu görür, gerekeni yapar, tedaviyi ciddiye alır; fakat zihnin ürettiği her düşünceyi hastalığın kendisi sanmaz. Böylece hastalık yine vardır, ama onun üstüne gereksiz bir iç baskı eklenmeyebilir. Bu, hastalığı küçümsemek değil; hastalığı yükle çoğaltmamaktır.

Kısacası hastalık bedende yaşanır. Fakat bilinç parçada ise, hastalık çoğu zaman yalnızca bedensel bir durum olarak kalmaz; aynı zamanda psikolojik ve zihinsel bir yük haline gelir. Bilinç daha açık bir yere geldiğinde ise kişi hastalığı daha net görebilir, gerekeni daha sağlıklı yapabilir ve bedende olan ile zihinde oluşan yükü birbirinden ayırabilir. Bu yüzden hastalığın kendisi bedenle ilgilidir; hastalığın yük olup olmaması ise büyük ölçüde bilincin konumuyla ilişkilidir.

Mahmut Turut 2026