Hayatı mı Yaşıyorsun, Değerleri mi?

İnsan çoğu zaman hayatı yaşadığını düşünür. Oysa dikkatle bakıldığında çoğu zaman yaşanan şey hayatın kendisi değildir. İnsan çoğu zaman toplumun oluşturduğu değerleri yaşamaktadır.

Toplum insana birçok ölçü öğretir: iyi olmak, başarılı olmak, saygı görmek, kaybetmemek, güçlü görünmek… Zamanla bu ölçüler insanın zihninde yerleşir ve kişi fark etmeden hayatı bu ölçülere göre yaşamaya başlar.

Bir olay olduğunda kişi önce olayı yaşamaz; zihnindeki değerlere bakar. “Bu bana yakıştı mı?”, “İnsanlar ne düşünür?”, “Başarılı görünüyor muyum?” gibi düşünceler ortaya çıkar. Böylece kişi yaşanan olayı değil, toplumun zihnine yerleştirdiği değerleri yaşamaya başlar.

Oysa hayat çok daha sade bir şeydir. Bir söz söylenir, bir olay olur, bir duygu ortaya çıkar ve geçer. Hayat fenomenlerden oluşur ve sürekli akıp gider.

İnsan bu akışı görmek yerine değerleri korumaya çalıştığında yük ortaya çıkar. Çünkü değerler korunmak ister, savunulmak ister. Bu savunma çabası insanı hayatın akışından uzaklaştırır.

Bu yüzden denebilir ki:

Sen hayatı yaşamıyorsun; çoğu zaman toplumsal değerleri yaşıyorsun.

İnsan bunu fark ettiğinde önemli bir şey değişir. Değerleri taşımak yerine hayatın kendisi görülmeye başlanır. Ve hayat, ilk kez olduğu gibi yaşanmaya başlar.

Mahmut Turut 2026