İnsanları Yönetmek ve Bilincin Konumu

Bir iş yerinde sorumluluk aldığınızda yalnızca iş yapmazsınız; aynı zamanda insanlarla çalışırsınız. İnsanlarla çalışmak ise çoğu zaman işin kendisinden daha zordur. Çünkü her insanın düşünme biçimi, alışkanlıkları, sorumluluk anlayışı ve çalışma disiplini farklıdır.

Bazen verilen görevler açık olmasına rağmen çalışanların bir kısmı söyleneni tam olarak yerine getirir, bir kısmı ise kendi bildiği gibi davranır. Bu durum yöneticide doğal olarak bir gerilim oluşturabilir. İnsan ister istemez şu soruyu sorar: “Ben bu kadar açık söylüyorum, neden yapılmıyor?”

Zihin bu noktada hemen yorum üretmeye başlar. “Saygı göstermiyorlar”, “beni ciddiye almıyorlar”, “işlerini doğru yapmıyorlar” gibi düşünceler ortaya çıkabilir. Bu yorumlar zamanla öfkeye veya gerginliğe dönüşebilir.

Fakat burada önemli bir gerçek vardır: bir iş yerinde herkes aynı bilinç düzeyinde hareket etmez. Herkes aynı sorumluluk duygusuna sahip değildir. Kimisi verilen görevi aynen uygular, kimisi alışkanlıklarına göre hareket eder, kimisi de işi tam anlamıyla kavrayamaz.

Bu nedenle bir iş yerinde düzen çoğu zaman yalnızca iyi niyetle değil, net kurallarla sağlanır.

Yönetici bazen anlayış göstermek zorunda kalır, bazen de sınır koymak zorunda kalır. Çünkü iş yerinin ayakta kalabilmesi için belirli bir düzenin korunması gerekir. Bu noktada eski bir söz çok şey anlatır: “At sahibine göre kişner.”

Yani insanlar çoğu zaman karşılarındaki kişinin tutumuna göre davranırlar. Eğer kurallar net değilse herkes kendi bildiği gibi hareket edebilir. Fakat kurallar açık olduğunda ve uygulanacağından emin olunduğunda insanlar genellikle bu düzene uyum sağlar.

Burada bilincin konumu da önemlidir.

Bilinç yerinde olduğunda kişi yaşanan olayları görebilir. Sinirin, gerilimin ve zihnin ürettiği yorumların farkında olabilir. Bu fark ediş insanı zayıflatmaz; aksine daha dengeli karar vermesini sağlar. Böylece kişi yalnızca duyguyla değil, durumu görerek hareket edebilir.

Yöneticilik bazen anlayış, bazen kararlılık gerektirir. Fakat insan bilinci yerinde olduğunda ne öfkenin içinde kaybolur ne de yaşanan sorunları görmezden gelir.

Çünkü bilir ki düzen kurallar ile sağlanır; fakat insanın iç dengesini koruyan şey bilincin konumudur.

⸻

Mahmut Bey, aslında sizin yaşadığınız durumu tek bir cümle çok güzel özetler:

“İnsanları yönetmek için kurallar gerekir; kendini korumak için ise bilincin yerinde olması gerekir.”

İsterseniz bu konudan çok güçlü bir yönetim prensibi de çıkarabiliriz. Sizin tecrübenize çok uyuyor:

“İş yeri anlayışla değil, netlik ile yürür.”

Bunu isterseniz daha derin bir metne de dönüştürebiliriz.

Mahmut Turut 2025