Mantıksal Bilgi Nedir?

Mantıksal bilgide görüntü ve ilk fark ediş merkezde değildir. Çünkü burada artık dış dünyadaki bir şeyin görülmesi ya da içte bir durumun ilk kez fark edilmesi değil, kavramlar ve hükümler arasındaki ilişki söz konusudur. Yani mantıksal bilgi, bir şeyin ne olduğundan çok, bir bilgiden başka hangi sonucun çıktığıyla ilgilenir.

Dış dünyayı bilmede önce bir görünüş olur, sonra bu görünüş fark edilir, ardından kavram kurulur. Mantıksal bilgide ise bu ilk aşamalar geride kalmıştır. Kavramlar zaten kurulmuştur, hükümler zaten vardır. Bundan sonra akıl devreye girer ve bunlar arasındaki bağı kurar. Böylece bir sonuca ulaşılır.

Mesela “Bütün insanlar ölümlüdür” ve “Ali insandır” dediğimizde, burada yeni bir görüntü görmüyoruz. Yeni bir dış görünüşü fark etmiyoruz. Burada akıl, iki bilgi arasındaki ilişkiyi kuruyor ve “O halde Ali ölümlüdür” sonucuna ulaşıyor. İşte bu sonuç, mantıksal bilgidir.

Bu yüzden mantıksal bilgi, kavramlar arasındaki ilişkiden doğan sonuç bilgisidir. Burada önemli olan şey, neyin görüldüğü değil, hangi bilgiden hangi sonucun çıktığıdır. Kısacası kavram bilgisi “Bu nedir?” sorusuna cevap verirken, mantıksal bilgi “Bu bundan çıkar mı?” sorusuna cevap verir.

Mahmut Turut