Metafizik Yorum: Bakışın Konumu ve Kimlik

“Baktığın yerin konumunu söyle, senin kim olduğunu söyleyeyim.” Çünkü kimlik,  söylenen sözde değil, bilincin durduğu yerde açığa çıkar. İnsan kendini anlattığını sanır; ama aslında nereden baktığını ifşa eder. Parçadan bakan bilinç: Ayrımı merkez alır, kendini savunur, kimliği sınırlarla kurar. Bu bakışta “ben”:  Ayrı olan, tehdit altında olan, yük taşıyan bir benliktir.

Bütünden bakan bilinç ise: İlişkiyi görür, yerindeliği hisseder, kimliği mutlaklaştırmaz. Bu bakışta “ben”: Ayrı değil, aittir, savunmada değil, akıştadır ve yük taşımaz, işlev görür. Bu yüzden kimlik; söylenenle değil, savunulanla değil

bakışın konumuyla belirlenir.

 Metafizik olarak doğru ilke şudur: Kim olduğun, ne düşündüğünden çok, nreden baktığınla ilgilidir. Bakış parçada ise kimlik daralır. Bakış bütünde ise kimlik çözülür ama yok olmaz. Ve bilinç erine geçtiğinde, kimlik maske olmaktan çıkar, ifade hâline gelir.

Mahmut Turut  2025