Refleks Saf Fenomendir

İnsan hayatın içinde birçok duruma anında tepki verir. Bir ses duyulur ve irkilme olur. Bir cisim yaklaşır ve beden geri çekilir. Göz kırpılır, kalp hızlanır.

Bu tepkiler düşünülerek oluşmaz. Kendiliğinden ortaya çıkar. Zihin henüz devreye girmemiştir. Anlam yükleme, kıyaslama ya da “olmalı” düşüncesi yoktur.

Bu yüzden refleksle verilen tepki saf bir fenomendir. Olanın bedendeki doğrudan karşılığıdır.

Fakat bu durum uzun sürmez. Zihin devreye girdiğinde süreç değişir. “Bu neydi?”, “tehlikeli mi?”, “ya bir şey olursa?” gibi düşünceler ortaya çıkar. Artık yaşanan sadece refleks değildir; zihnin eklediği yorum da sürece katılır.

Bu noktada fenomen ile yorum birleşebilir. Eğer bu fark edilmezse kişi sadece olanı değil, zihnin ürettiğini de yaşamaya başlar.

Bilinç yerinde olduğunda ise bu ayrım görülür. Refleksin saf bir tepki olduğu fark edilir. Zihnin eklediği düşünceler de sadece düşünce olarak görülür. Bu sayede yaşanan sade kalır.

Sonuç olarak refleks, saf fenomendir. Yorum ise zihnin sonradan eklediği bir katmandır. İnsan bunu gördüğünde, yaşanan ile eklenen arasındaki farkı ayırt edebilir.

Mahmut Turut 2025