Saf Ağaç Fenomeni

Ağaç, hem insan için fenomendir, hem kedi için. İnsan da ağacı görür, kedi de ağacı görür. Ama fark, görmede değil. Fark şuradadır: İnsan, ağacı gördüğünü de görür. Kedi, sadece görür. Kedide görme vardır; ama görmenin fark edilişi yoktur. Kedi; ağacı algılar, ağaçla ilişkiye girer, gerekirse tepki verir. Ama, “ben görüyorum” demez, “gördüğümü görüyorum” noktasına geçmez. Çünkü kedi, açılımın içindedir ama açılım kendine dönmez. İnsanda ise açılım, kendi üzerine kıvrılabilir.
İnsan, ağacı görür, aynı anda bu görmenin farkında olabilir. Bu ikinci katman şudur: Görmenin de görülebilmesi. İşte bu an; açılım, kendini fark eder, Öz, kendi açılımını bilinç olarak görünür kılar, seyir başlar. Bu yüzden seyir:
duyusal bir görme değildir, zihinsel bir işlem değildir, eklenen bir özellik değildir.
Seyir, fark edişin fark edilmesidir. Kedi açılımı yaşar. İnsan açılımı fark edebilir. Bu nedenle: Kedi fenomenin içindedir. İnsan, fenomeni görür ve görmeyi görür. Açılımın fark edildiği yer insandır. Ve seyir, tam burada başlar.
Mahmut Turut 2025