Tekamül yolculuğu dediğimiz bilincin kendi konumunu fark etme yolculuğudur.

Metafizik açıdan açarsak:

Tekâmül, bilince yeni bir şey eklemek değildir.

Tekâmül, bilincin yanlış yerde durduğunu fark edip kendi yerine geri çekilmesidir.

•Bilinç parçayla özdeşleştiğinde, kendini merkez sanır;

yol, amaç, ilerleme ve eksiklik üretir.

•Bilinç kendi konumunu fark ettiğinde,

yol ortadan kalkar; çünkü bakılan yer değişmiştir.

Burada yolculuk:

•Zamanda ileri gitmek değil,

•Deneyim biriktirmek değil,

•Daha “iyi” bir ben olmak değil;

Bilincin nereden baktığını fark etmesidir.

Bu yüzden:

Tekâmül, varılacak bir yer değil;

bilincin durduğu yerin fark edilmesidir.

Ve bu fark edişle birlikte:

•Çaba düşer,

•Yük çözülür,

•Akış “yaşanır” hâle gelir.

Yol bitmez; yol gereksizleşir.

Çünkü bilinç, aradığı şeyin zaten bakışın kendisi olduğunu görür.

Mahmut Turut, 2025