Zekâ Merkez

Zekâ merkez olduğunda, akıştan kopuş başlar. Çünkü zekâ: Parçalar. Hesaplar. Kontrol etmek ister. Zekâ merkez olduğunda, bakış bütünden çekilir ve parça merkez yapılır. Bu anda parça: Yerini bulamaz. Kendi  başına kalır. Yeni bir benlik üretir. Bu benlik, bütünden kopmuş bir merkezdir. Merkezleşen parça, artık bütünü taşımaya başlar.

Oysa parça, bütünü taşıyacak kapasitede değildir. Buradan şunlar doğar: Yük. Kaygı. Kontrol ihtiyacı.  Sürekli bir zihinsel gerginlik. Bu yük, hayattan gelmez ve olaylardan gelmez. Bu yük, zekânın merkez yapılmasından gelir. Zekâ, yerinde olduğunda araçtır. Merkez olduğunda ise ağırlıktır. Zekâ merkez olduğunda, anlam çözülür,  akış görünmez olur, parça, bütünü unutmuş hâlde kalır. Çünkü anlam, zekâda değil, parçada değil, akıştadır. Bakış tekrar birliğe döndüğünde: Zekâ yerine geçer. Parça yerini bulur.  Benlik çözülür. Parça, yeniden bütündeki işlevine kavuşur.

Bu yüzden metafizik olarak doğru olan şudur: Zekâ merkez olursa anlam kopar. Birlik merkez olursa akış geri gelir. Akış geri gelmez aslında; hiç gitmemiştir. Sadece tekrar görünür olur.

Mahmut Turut  2025 – Edirne