Zekâ ve İrade: Araç ve Yön

Zekâ tarafsızdır.

İyiye de hizmet edebilir, kötüye de.

Çünkü zekâ bir araçtır; yönü kendiliğinden belirlemez.

Nasıl kullanılacağı, onu kullanan iradeye bağlıdır.

Bu nedenle zekâ kendi başına değişmez; değişen, onun hangi amaç için kullanıldığıdır.

İrade ise yön belirler.

Eğer özgürse, insanı değere ve doğruya yöneltir.

Eğer bağımlıysa, dış etkilerin ve alışkanlıkların etkisinde kalır.

Bu yüzden aynı zekâ,

özgür bir iradede iyiyi kurar,

bağımlı bir iradede zarara hizmet edebilir.

Sonuç olarak:

Zekâ araçtır,

irade yön verir.

Özgür irade iyiyi mümkün kılar,

bağımlı irade ise sapmayı doğurur.

— Mahmut Turut