Zihin Üretir; Yük Özdeşleşmeden Doğar

Zihin insan hayatında sürekli çalışan bir yapıdır. Düşünür, plan yapar, karar verir, üretir ve düzen kurar. Bir ev yapılır, bir iş kurulur, bir kurum yönetilir. Bütün bu faaliyetler zihnin üretme ve organize etme gücü sayesinde gerçekleşir. Bu nedenle zihnin üretmesi doğal bir durumdur.

Fakat zihnin ürettiği şeyler her zaman yük oluşturmaz. Yükün ortaya çıkması, zihnin üretmesiyle değil; zihnin ürettikleriyle özdeşleşilmesiyle ilgilidir.

Zihin merkez olduğunda kişi zihnin ürettikleriyle özdeşleşmeye başlar. Yapılan iş yalnızca yapılan bir iş olmaktan çıkar; kişinin kimliğinin bir parçası haline gelir. İnsan yaptığı şeyleri korumaya, savunmaya ve kaybetmemeye çalışır. Eleştiriler ağır gelebilir, kayıplar büyük bir sıkıntı yaratabilir. İşte bu noktada psikolojik yük oluşmaya başlar.

Fakat bilinç yerinde olduğunda durum farklıdır. Zihin yine üretir, düşünür ve plan yapar; fakat üretilen şeyler açık bir şekilde görülür. Yapılan işler birer fenomen olarak ortaya çıkar: yapılır, gelişir ve gerektiğinde değiştirilebilir. Bu durumda zihin üretmeye devam eder ama üretilen şeyler kişinin kimliğine dönüşmez. İnsan sorumluluk taşır fakat yük taşımaz. Çünkü görülen şeyle özdeşleşme olmaz.

Bu nedenle önemli olan zihnin üretmesi değil, zihnin merkez olup olmamasıdır. Zihin merkez olduğunda özdeşleşme ortaya çıkar ve yük oluşabilir. Zihin merkez değilse zihin üretmeye devam eder; fakat yük oluşmaz.

Mahmut Turut  2025