Zihin Zıtlıklarla Yorumlar

Zihin, olanı olduğu gibi bırakmaz. Olanın üzerine anlam ekler ve bunu çoğu zaman zıtlıklar üzerinden yapar. Bir şeyi değerlendirirken hemen karşıtını da üretir. Doğru dediğinde yanlış da vardır, iyi dediğinde kötü de ortaya çıkar.

Bu, zihnin doğal çalışma biçimidir. Çünkü zihin anlamı ayırarak kurar. Bir şeyi tanımlayabilmek için onu başka bir şeyden ayırır. Böylece her yorum, kendi karşıtını da birlikte taşır.

İnsan çoğu zaman bu durumu fark etmez. Söylediği şeyi tek gerçek zanneder. “Bu doğru” dediğinde, bunun sadece bir yorum olduğunu ve başka ihtimallerin de olduğunu görmez. Oysa bu ifade, aynı anda “yanlış” ihtimalini de içinde barındırır.

Bu nedenle zihin bütünü göremez. Çünkü her zaman bir tarafı seçer ve diğer tarafı dışarıda bırakır. Fakat dışarıda bırakılan şey yok olmaz, sadece görünmez hâle gelir. Bu durum ikilik oluşturur. İnsan bir tarafı savunurken diğerine karşı durur. Böylece gerilim ortaya çıkar. Çünkü zihin sürekli seçim yapar ve seçtiğini korumaya çalışır. Bilinç devrede olduğunda ise bu yapı görülür. Kişi sadece seçilen anlamı değil, onun karşıtını da fark eder. Böylece yorumların sınırlı olduğu anlaşılır. Bu fark edişle birlikte kesinlik çözülür. Çünkü artık görülen şeyin mutlak olmadığı bilinmektedir.

Sonuç olarak zihin zıtlıklarla yorum yapar. Her yorum, kendi karşıtını da birlikte taşır. Bu görülmediğinde ikilik oluşur, görüldüğünde ise zihin yerini kaybeder ve olan daha açık şekilde görülür.

Mahmut Turut  2026