Zihnin Ürettiklerine Olan Gibi Bakmak

Zihin düşünce üretir. Bu üretim durmaz. Durması da gerekmez. Bir düşünce oluştuğunda, eğer ona, yorum eklenmezse,  anlam yüklenmezse,  doğru–yanlış denmezse, “ben” yapılmazsa o düşünce detıpkı bir ses gibi, tıpkı bir görüntü gibi fenomen olarak kalır. Sorun düşüncenin varlığı değildir. Sorun düşüncenin özel bir statü kazanmasıdır.

Dışarıdaki bir görüntüye:  “Bu sadece görünen” diye bakıp geçebiliyorsak, zihindeki bir düşünceye de:  “Bu sadece beliren” diye bakabiliriz. Bu bakışta, düşünce yönlendirmez, karar vermez, merkez olmaz. Çünkü merkez olmak, ancak tutulduğunda mümkündür. Yorumlamak, anlamlandırmak, hikâye kurmak tutmaktır.

Tutulan düşünce yük olur. Tutulmayan düşünce akışta erir.

Bilinç, zihnin ürettiklerini de olan gibi seyrettiğinde, iç–dış ayrımı kalkar, zaman baskısı çözülür,  gizli merkez dağılır. Ve hayat yine bütünde kalır. Bu hâlde,  zihin çalışır,  bilgi gerektiğinde üretilir  ama bilgi hayatın yerine geçmez. Çünkü bilinç hâlâ evdedir. 

Sonuçta: Zihnin oluşturduklarına da olan gibi bakıldığında, yorumlanmadığında, anlamlandırılmadığında dış fenomenle iç fenomen arasında hiçbir fark kalmaz. İkisi de gelir. İkisi de geçer. İkisi de merkez olmaz. Ve merkez olmayan hiçbir şey yük olamaz.

Hayat, bu bakışta kendiliğinden seyir olur.

Mahmut Turut  2026