Öfkenin Konumu: Yaşantıdan Seyre

Öfke bir fenomendir. Ne iyi ne kötüdür, ne doğru ne yanlıştır; yalnızca ortaya çıkan bir durumdur. Ancak öfkenin yük haline gelip gelmemesi, öfkenin kendisine değil, bilincin nerede durduğuna bağlıdır. Aynı öfke, farklı bilinç konumlarında tamamen farklı sonuçlar doğurur.

Bilinç zamanda konumlandığında, öfke yaşanır. Yaşamak, öfkeyle özdeşleşmek demektir. Bu durumda öfke “benim” olur; kişi öfkeyi görmez, öfkenin kendisi haline gelir. Bilinç ile fenomen arasında mesafe ortadan kalkar. Mesafe yoksa seyir yoktur; seyir yoksa yük başlar. Öfke artık geçici bir duygu olmaktan çıkar, süreklilik kazanan bir yapıya dönüşür.

Zamanda yaşanan öfke haklılık üretir, suçlu arar, geçmişi yeniden canlandırır ve geleceğe taşınır. Kişi yalnızca öfkelenmez; öfkesini kimliğinin bir parçası haline getirir. “Öfkeliyim” ifadesi zamanla “ben buyum”a dönüşür. Bu nedenle öfke geçmez; yalnızca biçim değiştirerek varlığını sürdürür.

Zamansızlıkta ise durum tamamen farklıdır. Bilinç yerinde olduğunda, öfke yine ortaya çıkar; fakat artık yaşanmaz, seyredilir. Seyir bastırmak değildir, değiştirmek değildir; öfkeyle ilişki kurmamaktır. Öfke gelir, görünür ve gider. Bu süreçte bilinç, öfkenin içine girmez; onu olduğu yerden görür.

Bu hâlde öfke kimlik üretmez, merkezi ele geçirmez. Taşıma olmadığı için ağırlık da oluşmaz. Öfke bir iz bırakmadan akıp gider. Çünkü artık onu süreklileştiren bir zemin yoktur.

Öfke her iki durumda da aynıdır; değişen yalnızca bilincin konumudur. Zaman, yaşantının alanıdır; zamansızlık ise seyirin alanıdır. Zamanda öfke yaşanır ve yük üretir. Zamansızlıkta öfke görünür ve olduğu gibi kalır.

Gerçek şudur: Öfke geçince rahatlama olmaz; öfke yaşanmadığında zaten yük hiç oluşmaz. İnsan bu farkı gördüğünde, öfkeyi değiştirmeye çalışmaz; yalnızca onu nereden yaşadığını fark eder. Ve bu fark ediş, yükün çözülmesidir.

Mahmut Turut – 1 Şubat 2026