Anda Yaşamak Nedir?

İnsan çoğu zaman hayatı zamanın içinde yaşadığını düşünür. Geçmişi hatırlar, geleceği planlar ve kendisini bu iki uç arasında konumlandırır. Bu yüzden “anda yaşamak” ifadesi genellikle geçmişi bırakmak ya da geleceği düşünmemek gibi anlaşılır.

Fakat anda yaşamak, bunlardan kaçmak değildir. Anda yaşamak, olanı olduğu gibi görmektir. Beden şu anda yaşar. Bir his ortaya çıkar, bir ağrı hissedilir, bir hareket olur. Bunların hepsi şu anda gerçekleşir. Bu nedenle yaşanan her şeyin sahnesi her zaman “şimdi”dir. Zihin de şu anda çalışır. Geçmişi hatırlar, geleceği planlar, yorumlar üretir. Fakat geçmişin kendisi artık yoktur; yalnızca hatırası vardır. Gelecek henüz yoktur; yalnızca düşüncesi vardır.

Bilinç ise bu ortaya çıkanları görür. Anda yaşamak demek, yalnızca bedeni hissetmek değildir. Aynı zamanda zihnin ürettiklerini de doğru yerinde görmektir. Geçmiş ortaya çıktığında onu bir hatıra olarak görmek, gelecekle ilgili bir düşünce belirdiğinde onu bir plan olarak görmek, olanı olduğu gibi görmek demektir.

Bu durumda insan geçmişi yaşamaz; geçmişin hatırasını görür. Geleceği yaşamaz; geleceğin düşüncesini görür.

Ve her şeyin şu anda ortaya çıktığını fark eder.Bu fark edişle birlikte insanın zamanla kurduğu ilişki değişir.Geçmiş bir yük olmaktan çıkar, çünkü artık görülen bir hatıradır. Gelecek bir kaygı olmaktan çıkar, çünkü yalnızca zihinde beliren bir düşüncedir.

İnsan artık zamanın içinde sürüklenmez. Zamanın nasıl ortaya çıktığını görür. Anda yaşamak, düşünmemek değildir. Anda yaşamak, geçmişi silmek değildir. Anda yaşamak, geleceği reddetmek değildir. Anda yaşamak, her şeyi doğru yerinde görmektir.

Bu nedenle: Anda yaşamak; fenomeni fenomen olarak, hatırayı hatıra olarak, düşünceyi düşünce olarak görmektir.

Ve bu görme ile birlikte insan hayatın içinde kalır; ama hayatın içinde kaybolmaz.

Mahmut Turut 2025