Baktığın yeri görmek,
bilincin zamansızlıktaki yerini fark etmektir.

1. Zamansızlıktaki “yer” ne demektir?

Bu “yer”:

•bir mekân değildir

•bir nokta değildir

•bir üst katman değildir

Zamansızlık, bilincin açıklama üretmeden durabildiği konumdur.

Yani:

•önce–sonra yoktur

•neden–sonuç yoktur

•“olması gereken” yoktur

Bu nedenle zamansızlık:

bilginin değil, seyrin alanıdır.

2. “Görmek” neyi ifade eder?

Buradaki görmek:

•bir şey izlemek değildir

•bir nesneyi tespit etmek değildir

Görmek, durduğun konumun farkına varmaktır.

Bu fark edişte:

•zihin susar

•yorum düşer

•zaman yük olmaktan çıkar

3. Zamanda olmak ile zamansızlıktan bakmak

🔹 Zamanda (parçalı bakış):

•fenomen → olay

•olay → neden–sonuç

•sonuç → yük

🔹 Zamansızlıktan (bütünsel bakış):

•fenomen → oluş

•oluş → seyir

•seyir → hafiflik

Fenomen aynıdır.

Bakışın yeri değişmiştir.

4. Kritik yanlış anlaşılma

Bu, “bilinç zamansızlığa gider” demek değildir.

Doğrusu şudur:

Bilinç yer değiştirmez;

yerini hatırlar.

Zamansızlık yeni bir alan değil,

bilincin zaten ait olduğu konumdur.

5. En net metafizik formül

Farkındalık,

bilincin zamana düşüp düşmediğini

kendine göstermesidir.

Zamana düştüğünde:

•olay başlar

•çelişki doğar

Yerinde olduğunda:

•oluş görünür

•seyir açılır

6. Kitap diliyle kapanış

Baktığın yeri görmek,

gördüğünü değil;

nereden gördüğünü fark etmektir.

Bu yer fark edildiğinde,

zaman çalışır ama yük olmaz;

çünkü bakış

zamansızlıktan durmaktadır.

Mahmut Turut, 2025