Bedenin Dengeye Gelmesi Bilincin Yerinde Olmasıyla Başlar

Beden kendi başına işleyen cansız bir düzenek değildir. Sürekli çalışan, değişen, kullanan, yenileyen ve denge kurmaya yönelen canlı bir akıştır. Yediğimiz besinler bedene girer, hareketle enerji kullanılır, ihtiyaç fazlası depolanır, eksik olan tamamlanır. Bütün bu süreçler bedenin kendi akışı içinde gerçekleşir. Bu yüzden bedenin temel yönelimi aslında dengesizliğe değil, dengeye doğrudur.

Fakat bu denge her zaman açık bir şekilde yaşanmaz. Çünkü bedenin akışı ile insanın yaşama biçimi her zaman uyum içinde olmayabilir. Burada belirleyici olan yalnızca ne kadar yediğimiz ya da ne kadar hareket ettiğimiz değildir. Asıl belirleyici olan, bunların hangi bilinç konumunda yaşandığıdır.

Bilinç yerinde değilse insan çoğu zaman bedenin gerçek ihtiyacını göremez. Açlıkla iştahı karıştırabilir. Yorgunlukla can sıkıntısını ayıramayabilir. Bedenin ihtiyacını değil, zihnin alışkanlığını takip edebilir. Bu durumda yemek, ihtiyaçtan değil yönelimden doğar. Hareket, doğallıktan değil zorlamadan yapılır. Kişi ne zaman durması, ne zaman yemesi, ne zaman hareket etmesi gerektiğini bedenin içinden değil, çoğu zaman zihnin yorumlarından belirlemeye başlar.

İşte uyumsuzluk burada doğar. Beden akıştadır; fakat bilinç yerinde değilse insan bu akışı doğrudan göremez. Aç olmadığı halde yiyebilir, yorulduğu halde kendini zorlayabilir, ihtiyaç duyduğu halde hareketi erteleyebilir ya da beden dinlenmek isterken onu baskıyla yönlendirebilir. Böylece alım ile kullanım arasında bir kopukluk oluşur. Bu kopukluk bazen fazla yemek, bazen eksik beslenmek, bazen gereksiz hareket, bazen de yetersiz kullanım olarak ortaya çıkar. Sonuçta bedenin akışı bozulmaz belki, ama beden yük taşımaya başlar.

Bilinç yerinde olduğunda ise durum değişir. Kişi yalnızca ne yaptığını değil, neden yaptığını da daha açık görmeye başlar. Açlık varsa açlığı, tokluk varsa tokluğu, yorgunluk varsa yorgunluğu, ihtiyaç varsa ihtiyacı fark eder. Böylece bedenin sesi ile zihnin yorumu birbirinden ayrılmaya başlar. İnsan artık alışkanlıkla değil, daha çok görerek hareket eder. Bu görme, bedeni kontrol etmek anlamına gelmez; bedenin akışına uyum sağlamayı mümkün kılar.

Burada çok önemli bir nokta vardır: Bilinç yerinde olduğunda bedenin dengesini bilinç kurmaz. Bilinç yalnızca bedenin akışını görünür kılar. Dengeyi yine beden kurar. Ama bilinç yerinde olduğu için insan artık bu dengeyi bozacak şekilde yaşamak yerine, ona uygun yaşamaya başlar. Ne zaman yemesi gerektiğini daha doğru hisseder, ne kadar hareketin uygun olduğunu daha iyi fark eder, bedenin taşıyamayacağı kadar yük bindirmemeye başlar.

Bu yüzden bedenin dengeye gelmesi sadece beslenme planı, kalori hesabı ya da egzersiz düzeni meselesi değildir. Bunların hepsi önemlidir; fakat bunların doğru işlemesi de büyük ölçüde bilincin konumuna bağlıdır. Çünkü kişi bilincinin yerinde olmadığı bir durumda en doğru bilgiyi bile yanlış yaşayabilir. Doğru miktarda yemeye çalışırken bedenini zorlayabilir, hareket etmeye çalışırken bedeniyle savaşabilir, denge kurmaya çalışırken yeni bir yük oluşturabilir.

Bilinç yerinde olduğunda ise zorlama azalır. Kişi bedeni yönetmeye çalışmaz; bedeni görmeye başlar. Bu görme ile birlikte bedenin ritmi, ihtiyacı, sınırı ve kapasitesi daha açık hale gelir. Böylece denge dışarıdan kurulan bir disiplin olmaktan çıkar, içeriden fark edilen bir uyuma dönüşür.

Sonuç olarak bedenin dengeye gelmesi bilincin yerinde olmasıyla çok yakından ilgilidir. Çünkü bilinç yerindeyse bedenin ihtiyacı daha doğru görülür. İhtiyaç görülüyorsa alım ile kullanım daha uyumlu hale gelir. Alım ile kullanım uyumlu hale geldiğinde de beden, zaten kendi akışı içinde dengeyi kurar.

Beden akıştadır. Bilinç yerindeyse bu akış görülür. Akış görüldüğünde, denge zorlamayla değil uyumla ortaya çıkar.

Mahmut Turut  2026