Bilinç Anda Ortaya Çıkanı Görür

İnsan hayatı çoğu zaman zaman kavramı üzerinden yaşanıyor gibi görünür. Geçmiş yaşanmış, gelecek ise henüz yaşanmamış olarak düşünülür. İnsan bir yandan geçmişi taşır, bir yandan geleceği kurar ve kendisini bu zaman akışı içinde konumlandırır.

Fakat daha dikkatli bakıldığında durum farklıdır. Geçmiş artık yoktur. Yaşanmış ve bitmiştir. Fakat izleri zihinde hafıza olarak bulunur. Bir anı hatırlanır, bir olay akla gelir, bir duygu yeniden belirir. Ancak hatırlanan şey geçmişin kendisi değil, geçmişin şu anda zihinde beliren hatırasıdır.

Gelecek ise henüz yoktur. Ortada gerçekleşmiş bir durum yoktur. Fakat zihin planlar kurar, ihtimaller üretir, senaryolar oluşturur. Bu da geleceğin kendisi değil, şu anda kurulan bir zihinsel projeksiyondur. Bu nedenle insan aslında ne geçmişte yaşar ne de gelecekte.İnsan her zaman şimdi olanı yaşar.

Bilinç de tam burada devreye girer. Bilinç anda ortaya çıkanları görür. Şu anda beliren bir düşünceyi, şu anda hatırlanan bir anıyı, şu anda kurulan bir planı fark eder. Bilinç geçmişi görmez; geçmişin şu anki hatırasını görür.

Bilinç geleceği görmez; geleceğin şu anki planını görür. Bu nedenle bilinç zamanın içinde dolaşmaz. Zamanın içeriği şimdi ortaya çıkar ve bilinç onu görür.

Bu fark edildiğinde insanın zamanla kurduğu ilişki değişir. Geçmiş taşınan bir yük olmaktan çıkar; görülen bir hatıra haline gelir. Gelecek bir kaygı olmaktan çıkar; görülen bir plan haline gelir. İnsan artık zamanın içinde sürüklenmez; zamanın nasıl ortaya çıktığını görür. 

Ve bu görme ile birlikte şunu fark eder: Bilinç anda ortaya çıkanı görür. Geçmiş hatıradır, gelecek plandır. Hepsi şimdi ortaya çıkar ve görülür.

Mahmut Turut  2025