Birlik Bilinci ve Özü Bilme

Birlik bilinci, bireyin kendini bilmesiyle başlar. Kendini bilmek ise nefsi, bedenini, düşüncelerini, duygularını tanımakla sınırlı değildir. Tasavvuf ehlinin “kendini bilen Rabbini bilir” sözünde işaret edilen derinlik, insanın kendi özüne yönelmesiyle açılır.

Özü bilmek, bilmenin en derin mertebesidir. Çünkü öz, düşüncenin ve duyumun ötesinde olan saf varlık alanıdır. Orada kavram yoktur, biçim yoktur, kelime yoktur. Bu yüzden öz yalnızca sezgiyle bilinebilir. Sezgi, özün kendini bilince duyurduğu doğal dildir.

Birlik bilinci, bilincin dıştaki çokluğa değil, içteki birliğe yöneldiği hâlettir. İnsan fenomenlere yöneldiğinde biçimleri görür; özüne yöneldiğinde sezgiyi duyar.

Fenomenler ayrılık öğretir; sezgi birlik öğretir. Bu nedenle birlik bilincine giden yol şudur: Birey özünü sezgiyle tanır, sezgiyle kendine döner, kendine döndükçe birliğe uyanır. Özün bilgisi duyumla değil, sezgiyle açılır; sezgi olmadan birlik bilinci görünmez.

Birlik bilinci ise kişinin kendisiyle, özüyle, varlığın kaynağıyla temas kurduğu andır.

Mahmut Turut  19 Kasım 2025, Edirne