Davranış, Bilinç ve Öz

Davranış, insanın özünü değil, bilincinin bulunduğu yeri gösterir. İnsan neyi yaşıyorsa, davranışlarında o görünür. Ama bu, onun özü değildir; bilincinin o anki konumudur.

Öz, daha derindedir. Davranış değişebilir, ama öz değişmez. Bu yüzden bir insanın yaptıklarına bakarak onun özünü değil, bilincinin seviyesini görürüz.

 

İnsanın özünü yaşaması, aklını bilincine çıkarmasıyla mümkündür. Aklın ilkeleri, bilince taşınmadıkça yaşamda karşılık bulmaz. Bilgi zihinde kalır, ama akıl bilinçte yerini bulduğunda eyleme dönüşür.

İnsan kendi özüne doğrudan ulaşmaz. Bu bir sezgi değil sadece; aynı zamanda bir idrak sürecidir. Bu süreçte akıl, bir köprü görevi görür. Aklın rehberliğiyle insan:

• neyin doğru olduğunu görür

• neyin tutarlı olduğunu fark eder

• neyin hakikate uygun olduğunu ayırt eder

Ve bu görme, onu özüne yaklaştırır.

Sonuç olarak: Davranış, bilincin aynasıdır. Öze ulaşmak ise, aklın bilinçte yerini bulmasıyla mümkündür.

Aksiyom: Davranış görünendir, öz yaşanandır.

Mahmut Turut  2025