Denge Akıştadır, Zihin Kuramaz

İnsan çoğu zaman dengeyi kurmaya çalışır. Daha iyi olmak, daha doğru yaşamak, daha kontrollü davranmak ister. Zihin bu noktada devreye girer ve bir denge tasarımı yapar: “Şöyle olmalıyım”, “böyle davranmalıyım”, “bunu yaparsam dengede olurum” der.

Fakat burada kurulan şey denge değil, bir kurgudur. Çünkü zihin dengeyi tanımlar, ama dengeyi kuramaz. Zihin, olanı olduğu gibi görmek yerine, olması gerekeni üretir. Böylece insan, akışın içinde olmak yerine, akışı kontrol etmeye çalışır. Bu da doğal olarak bir gerilim oluşturur.

Oysa denge, kurulacak bir şey değildir. Denge, zaten akışın içindedir.Akışta olan her şey kendi yerinde ve zamanında ortaya çıkar. Beden, ihtiyaç duyduğunu alır; gereksiz olanı bırakır. Doğa zorlanmadan dengededir. Çünkü akış müdahale edilmeden işler.

Zihin devreye girdiğinde ise bu doğal düzen bozulur. Kişi artık olanı değil, olması gerekeni yaşamaya başlar. Bu da denge arayışını sürekli hale getirir ama denge bir türlü bulunamaz. Gerçek denge, zihnin kurduğu bir sistemde değil, bilincin akışı gördüğü yerde ortaya çıkar.

Bilincin yerinde olduğu anda, zihin geri çekilir. Yorum azalır, müdahale azalır. Kişi olanla birlikte hareket etmeye başlar. İşte bu hâlde denge kendiliğinden ortaya çıkar.

En sade hâliyle:

Denge kurulmaz, görülür. Görüldüğünde zaten akmaktadır.

 Mahmut Turut 2026