Duyguların olumlu ya da olumsuz olarak adlandırılması, zihnin yaptığı bir sınıflandırmadır.

Sevinç “iyi”, üzüntü “kötü” gibi etiketlenir. Fakat bu ayrım, duygunun kendisinden değil, ona verilen anlamdan doğar.

Duygunun kendisi ise sadece ortaya çıkan bir fenomendir. Sevinç de gelir ve geçer, üzüntü de. Heyecan da geçicidir, korku da. Bu açıdan bakıldığında duyguların özünde bir “iyi” ya da “kötü” değeri yoktur. Hepsi aynı düzlemde ortaya çıkar ve kaybolur.

Bilinç yerinde olduğunda kişi şunu görür: Şu an bir duygu var. Bu duygu olumlu mu olumsuz mu diye ayırmaya ihtiyaç kalmaz. Çünkü görülen şey sadece yaşananın kendisidir.

Fakat zihin devreye girdiğinde duygulara değer yükler. “Bu iyi, bu kötü” der. İyi olanı tutmak ister, kötü olanı itmek ister. İşte bu noktada gerilim başlar. Çünkü artık duygu sadece yaşanmıyordur; yönetilmeye ve kontrol edilmeye çalışılıyordur.

Oysa duygu olduğu gibi görüldüğünde sadeleşir. Ne tutulur ne de bastırılır. Gelir ve geçer.

Bu yüzden duyguların olumlu ya da olumsuz oluşu, onların değerini belirlemez. Hepsi aynı şekilde ortaya çıkan ve geçen fenomenlerdir. Farkı oluşturan, onlara nasıl bakıldığıdır.

Sonuç olarak duygular özünde aynı değerdedir. Yük olan duygu değil, ona verilen anlam ve onunla kurulan ilişkidir.

Mahmut Turut 2025