Fenomen

Öz’ün zamandaki görünümüdür. Görünen her şey fenomendir. “İç” ve “dış” dediğimiz şeyler,iki ayrı gerçeklik değildir. Bunlar yalnızca bilince nereden belirdiğine göre yapılan adlandırmalardır. Dış fenomen dediğimiz şeyler: ses, görüntü, beden hareketi, doğa olayları, başka insanların davranışları. Beş duyu yoluyla görünür.
İç fenomen dediğimiz şeyler: Düşünce, duygu, imge, hatıra, plan, korku, yargı. Zihinsel alanda görünür. Ama kritik nokta şudur: İç fenomen de, dış fenomen de aynı şekilde görünür. İkisi de; belirir, fark edilir ve kaybolur.
İkisi de zamandadır. İkisi de geçicidir. İkisi de tutulduğunda yük olur. Neden “İç” Daha Çok Yük Üretiyor? Çünkü dış fenomenleri genellikle; “olan” olarak görürüz, geçip gitmesine izin veririz. Ama iç fenomenleri; “ben” yaparız, merkez sanırız, kimlik haline getiririz.
Bu yüzde; görülmeyen iç fenomen, gizli merkez olur ve yük üretir. Oysa iç fenomen de dış fenomen gibi seyredildiğinde hiçbir fark kalmaz. İç fenomen, zihinde beliren görünümdür. Dış fenomen, duyuda beliren görünümdür. Ama ikisi de görünümdür.
Bilinç açısından; biri daha iç, diğeri daha dış değildir. Bilinç için; görünen → fenomendir, gören → Öz’dür. Bu yüzden bilinç; dış görüntüyü seyrettiği gibi iç görüntüyü de seyrederse ayrım çözülür. O anda; düşünce düşünce olarak kalır, duygu duygu olarak kalır, olay olay olarak kalır.
Hiçbiri merkez olmaz. Ve şu çok sade hakikat görünür: İç ve dış fenomen diye iki ayrı gerçeklik yoktur. Sadece farklı yerlerden beliren aynı görüngü vardır. Görülen her şey fenomendir. Gören, fenomen değildir. Gören Özdür. Ve Öz’ün bu fark edişine bilinç diyoruz.
Mahmut Turut 2026