Fenomeni Yaşamak, Fenomeni Görmek ve Yük

İnsan hayatın içinde sürekli fenomenlerle karşılaşır. Olaylar olur, duygular ortaya çıkar, düşünceler geçer. İnsan bu fenomenleri hem yaşayabilir hem de onları görebilme imkânına sahiptir.

Fenomeni yaşamak ve aynı zamanda onu görebilmek insana özgü bir özelliktir. İnsan bir olayı yaşarken aynı anda onun farkına varabiliyorsa, yani ortaya çıkan duyguları, düşünceleri ve olayları fenomen olarak görebiliyorsa, bu durum bilincin kendi konumunda olduğunu gösterir. Böyle bir durumda insan hayatın akışı içinde olanı görerek yaşar.

Fakat insan bazen fenomenleri yalnızca yaşar ve onların üzerine zihnin ürettiği yorumları da gerçek gibi yaşamaya başlar. Bu durumda zihin merkez hâline gelir ve “olması gereken” düşünceleri devreye girer. Zihnin ürettiği bu yorumlar ile hayatın akışında ortaya çıkan olaylar karşı karşıya geldiğinde yük ortaya çıkar.

Bu nedenle fenomeni yaşamak ile yükü yaşamak farklı şeylerdir. İnsan fenomenleri yaşarken aynı zamanda onları göremiyorsa, çoğu zaman zihnin ürettiği anlamların içinde kalır. Bu da bilincin zamanda olduğunu gösterir.

Bu yüzden denebilir ki:

Fenomeni yaşamak ve görmek bilincin yerinde olduğunu gösterir.

Fenomenle birlikte yükü yaşamak ise bilincin zamanda olduğunu gösterir.

İnsan bilincinin konumunu fark ettiğinde hayatın içinde ortaya çıkan fenomenleri daha açık bir şekilde görmeye başlar. Böylece zihnin ürettiği yükler de görünür hâle gelir.

Mahmut Turut 2026