Fenomeni Yaşamak ve Fark Etmek

Hayatın içinde sürekli olaylar ortaya çıkar. Bir söz duyulur, bir duygu ortaya çıkar, bir düşünce geçer, bir olay yaşanır. Bunların hepsi fenomendir. Fenomen ortaya çıkar, bir süre kalır ve sonra geçer. Hayatın akışı böyledir.

İlk bakışta fenomen her durumda yaşanır. İnsan da, hayvan da hayatın içinde ortaya çıkan olayları yaşar. Bir tehlike görülür, beden tepki verir ve sonra hayat akmaya devam eder. Bu durumda fenomen yaşanır fakat yaşandığının farkında olunmaz.

İnsanda bilinç olduğunda ise başka bir imkân ortaya çıkar. İnsan sadece olayları yaşamakla kalmaz, aynı zamanda onları fark edebilir. Bir duygu ortaya çıktığında kişi yalnızca o duyguyu yaşamaz; onun ortaya çıktığını da görebilir. Bir düşünce geçtiğinde düşüncenin içinde kaybolmak yerine onun farkına varabilir.

İşte burada önemli bir fark ortaya çıkar. Fenomen her durumda yaşanır, fakat bilinç yerinde olduğunda fenomen aynı zamanda görülür.

Bu yüzden denebilir ki:

Fenomen yaşanır.

Bilinç yerindeyse fenomen görülür.

Fark yaşamakta değil, fark ederek yaşamaktadır. İnsan fenomenleri sadece yaşadığında hayat akıp gider. Fenomenleri gördüğünde ise yaşadığını da fark etmeye başlar. İşte bilincin açtığı en önemli imkân da budur.

Mahmut Turut 2026