Fenomenle Yaşamak

Hayatın içinde sürekli olaylar ortaya çıkar. Bir söz duyulur, bir eşya kaybolur, bir hata yapılır, bir düşünce geçer, bir duygu ortaya çıkar. Bunların hepsi birer fenomendir. Fenomen, ortaya çıkan bir olaydır; olur ve sonra geçer.

İnsan fenomenle yaşadığında hayatı olduğu gibi deneyimler. Olan görülür ve gereken yapılır. Örneğin saat kaybolduğunda kişi durumu görür, saati arar veya yerine yenisini koyar. Olay çözülür ve hayat devam eder. Burada yaşanan şey sadece olayın kendisidir.

Fakat çoğu zaman insan yalnızca fenomeni yaşamaz. Olayın ardından zihin devreye girer ve yorum üretmeye başlar. “Bu nasıl oldu?”, “Ben böyle olmamalıydım”, “Bu bana yapılmamalıydı” gibi düşünceler ortaya çıkar. Böylece kişi artık olayın kendisini değil, zihnin kurduğu anlamları da yaşamaya başlar.

İşte yük burada doğar.

Fenomen kendi başına yük değildir. Yük, çoğu zaman zihnin fenomen üzerine kurduğu yorumlardan ortaya çıkar. Olay geçip gitse bile zihin onu tekrar tekrar düşünür ve kişi fark etmeden onu taşımaya başlar.

Fenomenle yaşamak, olayları görüp gerekeni yapmak fakat onların üzerine zihinsel yük eklememektir. Bu durum kayıtsızlık da değildir. Çünkü fenomenle yaşayan kişi olanı görür ve sorumluluğunu yerine getirir. Sadece olayın üzerine gereksiz anlamlar yüklemez.

Bu yüzden denebilir ki:

Fenomenle yaşamak, olanı görmek ve yük üretmeden yaşamaktır.

İnsan fenomenle yaşadığında hayat akmaya devam eder. Olan olur, yaşanır ve geçer. Zihin olayın üzerine yük bindirmediğinde hayat daha sade ve daha hafif bir hâl alır.

Mahmut Turut 2026