Görmenin Görülmesi

Bilinç doğrudan bir “nesne” gibi görülmez.

Yani bir masa, bir ses, bir duygu gibi karşıya alınamaz.

Çünkü bilinç, görülen şey değil; görenin kendisidir.

Bu yüzden bilinç dolaylı olarak bilinir.

Nasıl?

Önce fenomen görülür:

Bir duygu, bir düşünce, bir beden hissi.

Sonra ikinci bir açıklık olur:

“Bunu görüyorum” fark edilir.

İşte bu ikinci fark ediş çok kritiktir.

Çünkü burada:

• Sadece görülen yoktur

• Görme de görünür hâle gelmiştir

Bu noktada bilinç, kendini nesne olarak değil,

işlevi üzerinden açığa çıkar.

Yani sen bilinci “görmezsin”,

ama görmenin gerçekleştiğini görerek

bilincin varlığını fark edersin.

En sade haliyle:

Bilinç görünmez,

ama görme görünür.

Ve görmenin görünmesi,

bilincin açığa çıkmasıdır.

Şöyle de diyebiliriz:

Görülen → fenomen

Görme → bilinç

Görmenin görülmesi → bilincin kendini fark etmesi

Bu yüzden evet:

Görülmeyi gördüğümüzde, bilinci dolaylı olarak fark etmiş oluruz.

Ama burada dikkatli bir nokta var:

Bu bir “iki ayrı bilinç” değildir.

Tek bir açıklığın derinleşmesidir.

Bilinç önce fenomeni görür,

sonra aynı açıklıkta bu görmenin de farkına varır.

Yani:

Bilinç hem fenomeni görür,

hem de gördüğünü görür.

Bu, bilincin açılmasıdır.

Mahmut Turut 2026