Hafıza ve Yük

İnsan geçmişte yaşanan olayları hatırlar. Söylenen bir söz, yaşanan bir kırgınlık, unutulmayan bir an… Bunların hepsi hafızada bir iz bırakır. Geçmiş bitmiş olsa da o olayın hafızası zihinde kalır.
Fakat insan çoğu zaman bu hafızayı sadece hatırlamaz; onu yeniden yaşamaya başlar. Bir söz akla gelir ve öfke tekrar doğar. Bir olay hatırlanır ve kırgınlık yeniden hissedilir. Sanki geçmiş tekrar yaşanıyormuş gibi olur. İşte yük de burada ortaya çıkar.
Oysa hatırlanan şey geçmişin kendisi değildir; sadece hafızada kalan bir izdir. Bu fark edildiğinde önemli bir değişim olur. Hafıza artık yeniden yaşanmaz, sadece hatırlanır.
Bu yüzden denebilir ki:
Hafıza yaşanırsa yük olur, görülürse hatıra olur.
Geçmiş değişmez; fakat onunla kurduğumuz ilişki değiştiğinde taşıdığımız yük de çözülür.
Mahmut Turut 2026