Hakikat Görülen midir?

Fark edilen fenomen için “gerçektir” demek, belirli bir anlamda doğrudur.

Çünkü fenomen, o anda ortaya çıkan, yaşanan ve görülen şeydir. Yorum eklenmeden önceki hâlidir. Bu yüzden görülen fenomen, doğrudan deneyimlenen gerçekliktir.

Fakat burada ince bir ayrım vardır.

Hakikat dediğimiz şey, sadece fenomenin varlığı değil; fenomen ile ona eklenen yorumun ayırt edilmesidir.

Farkındalık tam da burada devreye girer.

Kişi fark ettiğinde, hem olanı hem de zihnin ürettiği anlamı görür. Bu görme ile birlikte yorum yerini kaybeder. Olan, olduğu gibi ortaya çıkar.

Bu nedenle hakikat, yalnızca görmekle açığa çıkar.

Görme yoksa kişi yine yaşar ama neyin fenomen neyin yorum olduğunu ayırt edemez. Bu durumda yorumlar gerçek gibi yaşanır.

Görme olduğunda ise ayrım netleşir.

Sonuç olarak fark edilen fenomen, deneyimlenen gerçekliktir. Hakikat ise bu fenomen ile yorumu ayırt edebilen farkındalıkla görünür hâle gelir.

Mahmut Turut 2026