Hayat, Zaman ve Bilincin Konumu

Hayat dediğimiz şey aslında akışın kendisidir. Akış bütündür ve sürekli hareket hâlindedir. İnsan bu akışın içinde yaşamını sürdürür. Fakat insanın hayatı nasıl deneyimlediği, bilincinin konumuyla yakından ilgilidir.

Yaşam çoğu zaman zamanın içinde gerçekleşir. Zamanın içinde merkez parçadır. Zihin hafızaya dayanır, geçmişte biriken bilgilerle ve değerlerle olayları yorumlar. Bu durumda insan çoğu zaman olanı değil, zihnin ürettiği olması gerekeni yaşamaya başlar. Görülen şey de çoğu zaman fenomenin kendisi değil, yorumlanmış hâlidir.

Bilinç zamansızlıktan baktığında ise merkez bütün olur. İnsan hayatın içinde ortaya çıkan fenomenleri olduğu gibi görmeye başlar. Bu durumda olan yaşanır ve olan görülür.

Bu nedenle insanın neyi yaşadığı ve neyi gördüğü, bilincinin nerede olduğuna bağlıdır. Bilinç parçada ise parça yaşanır ve parça görülür. Bilinç bütünde ise bütün yaşanır ve bütün görülür.

Kısacası:

Kişinin bilinci neredeyse, yaşanan ve görülen yer de orasıdır.

Parçada olan insan parçayı yaşar ve parçayı görür.

Bütünde olan insan ise bütünü yaşar ve bütünü görür.

Mahmut Turut 2026