Hayatı Belirleyen Şey, Nereden Baktığındır

İnsan çoğu zaman gördüğü şeyi gerçek sanır. Bir duygu ortaya çıkar, bir düşünce geçer, bir olay yaşanır ve bilinç hemen bunun içine girer. O anda kişi sadece ne olduğunu değil, ona eklenen yorumu da yaşar. İşte yük burada başlar.

Çünkü görmek ile gördüğünü görmek aynı şey değildir. Görmek, içeriği fark etmektir; bir duygu, bir düşünce ya da bir olayın ortaya çıktığını bilmektir. Ama gördüğünü görmek, bunları hangi konumdan yaşadığını fark etmektir. Yani mesele sadece neyi gördüğün değil, nereden gördüğündür.

Bilinç parçadaysa, yorum gerçek gibi yaşanır. Kişi duyguya, düşünceye ya da olaya yapışır. “Bu bana oldu”, “Bu böyle olmamalı”, “Ben buyum” demeye başlar. Bu durumda görülen şey taşınan bir yüke dönüşür. Çünkü bilinç artık seyirde değil, içeriğin içindedir.

Bilinç yerindeyse durum değişir. Duygu yine vardır, düşünce yine geçer, olay yine olur; ama artık bunlar tutulmaz. Çünkü bilinç sadece içeriği değil, kendi konumunu da fark eder. Yani gördüğünü görür. Bu fark edişle birlikte yorum da fenomen haline gelir. Artık yaşanan değil, görülen olur. Görülen şey ise yük olmaktan çıkmaya başlar.

Bu yüzden insanın hayatını belirleyen şey sadece başına gelenler değildir. Asıl belirleyici olan, bilincin nerede durduğudur. Aynı olay, parçalı bilinçte yük olur; yerinde bilinçte ise sadece görülür.

Sonuç olarak özgürlük, her şeyi değiştirmekten değil, bakılan yeri fark etmekten doğar. Çünkü ne gördüğün kadar, nereden gördüğün de hayatını belirler.

Ne gördüğün değil,

nereden gördüğün hayatını belirler.

Mahmut Turut – 2026