İnsanı Gerçekten Koruyan Şey

İnsan dürüst olabilir, doğru olabilir, hakka niyetli olabilir. Adaletli, saygılı ve iyi bir insan olarak yaşayabilir. Zihnin ürettiği değerlere sadık kalabilir ve hayatını bu değerlere göre düzenleyebilir. Bütün bunlar insanın hem toplum içinde hem de kendi vicdanında daha dengeli bir hayat yaşamasına yardımcı olabilir.

Fakat bunların hiçbiri insanı tamamen stresten, sıkıntıdan ve zihnin ürettiği yüklerden kurtarmaz.

Bu değerler insanın yükünü hafifletebilir; fakat onu bütünüyle ortadan kaldırmaz.

Çünkü zihin yalnızca değer üretmez. Aynı zamanda kimlik üretir, anlam üretir ve bu anlamları korumaya çalışır. İnsan ürettiği değerlerle, kurduğu kurumlarla, sahip olduğu konumlarla özdeşleşebilir. Onları korumaya çalıştıkça da zihnin ürettiği yüklerin altında kalabilir.

Bir insan dürüst olabilir ve yine de kaygı yaşayabilir. Adaletli olabilir ve yine de iç gerilim taşıyabilir. Saygılı olabilir ve yine de zihnin ürettiği beklentilerin içinde sıkışabilir.

Bu nedenle insanı gerçekten koruyan şey yalnızca doğru davranmak değildir.

İnsanı koruyan şey bilincin yerinde olmasıdır.

Bilinç yerinde olduğunda insan hayatın içinde kaybolmaz. Olumlu ya da olumsuz olayların arasında savrulmaz. Zihin yine çalışır; değerler üretir, plan yapar, kararlar alır. İnsan fabrikalar kurabilir, iş yerleri açabilir, sorumluluklar üstlenebilir ve üretim yapabilir.

Fakat bilinç yerinde olduğunda bütün bunlar yük oluşturmaz.

İnsan yaptıklarıyla özdeşleşmez. Kurduğu şeyleri koruma mücadelesi içinde kaybolmaz. Çünkü olan her şey fenomen olarak görülür. Olan yaşanır ve görülür; fakat insanın üzerinde bir ağırlığa dönüşmez.

Bilinç yerinde değilse insan ürettiği her şeyle özdeşleşebilir. Kurduğu kurumlarla, sahip olduğu değerlerle ve kimliklerle kendini tanımlayabilir. Bu durumda onları korumaya çalışırken yükün altında kalabilir, ezilebilir ve dağılabilir.

Bu nedenle insan için en temel soru şudur:

“Bilincim nerede?”

İnsan bu soruyu sorup bilincinin nerede olduğunu fark ettiğinde kaybolmaz. Dağılmaz. Zihnin ürettiği yüklerin altında ezilmez.

Çünkü bilinç yerinde olduğunda her şey fenomen olur.

İnsan fenomeni yaşar ve fenomeni görür.

Mahmut Turut 2025