Kadercilik ve Görme Arasındaki Fark

İnsan yaşadığı bir olay karşısında bazen şöyle der:
“Kaderim böyleymiş.”
Bu söz, ilk bakışta bir kabulleniş gibi görünür.
Gerçekten de kişiyi rahatlatır.
Direnci azaltır, iç gerilimi yumuşatır.
Ama burada olan şey, görme değildir.
“Kaderim böyleymiş” dediğinde,
olan hâlâ bir olay olarak tutulur.
Sadece o olaya yeni bir anlam eklenir.
“Böyle olması gerekiyordu” denerek,
yaşanan şey geriye dönük olarak açıklanır.
Bu, yükü ortadan kaldırmaz.
Sadece daha taşınabilir hâle getirir.
Bu yüzden kadercilik,
yükle kurulan bir barıştır.
Görme ise bambaşkadır.
Görmede, olan bir olay olarak tutulmaz.
Üzerine gerekçe kurulmaz.
Açıklama yapılmaz, teselli aranmaz.
Sadece olan görülür.
Bu yüzden görmede yük hafifletilmez;
yük oluşmaz.
Çünkü yük, yorumla birlikte doğar.
Yorum görünür olduğunda,
onunla kurulan bağ çözülür.
Sonuç olarak:
Kadercilik kişiyi rahatlatır,
ama taşıma düzenini sürdürür.
Görme ise taşıma düzenini sona erdirir.
Özetle:
Kadercilik yükü hafifletir,
görme yükü bırakır.
— Mahmut Turut, 2026