Metafizik, Bilincin Yerini Fark Etme Sanatıdır

Çünkü metafizik; ne yeni bilgi ekler, ne fenomeni değiştirir, ne de zihni ikna etmeye çalışır. Yaptığı tek şey şudur: Bilinci, kendi konumunun farkına vardırmak. Bilinç yerini fark ettiğinde; zamanda mı durduğunu, zamansızlıktan mı seyrettiğini, parçaya mı tutunduğunu, bütüne mi yaslandığını kendiliğinden görür. 

Bu fark edişle birlikte; yorum çözülür, “Olması gereken” düşer, yük kalkar, fenomenler oldukları gibi görünür.

Bu yüzden metafizik bir öğreti değil, bir sanattır. Çünkü öğretilemez; sadece işaret edilir. Sanattır; çünkü her an yeniden fark edilmesi gerekir. Bilincin yeri değişmez; bilinç, yerini hatırlar. Metafiziğin özü budur.

Mahmut Turut  2025