Varlığın Konumu ve Bilincin Konumu

Varlığın nerede oluşu ile bilincin nerede oluşu temelde birer konum meselesidir. Fakat bu iki konum aynı şey değildir. Varlık bir fenomendir; yani akışın içinde ortaya çıkan, görülebilen ve deneyimlenebilen bir oluş hâlidir.

Bilinç ise bir fenomen değildir. Bilinç, fenomenleri görebilen bir yetidir. Bu nedenle bilincin kendisi görülen bir şey değil, görüleni fark eden bir konumdur.

Bilinç zamanın içinde olduğunda merkez parçada olur. Bu durumda zihin devreye girer, hafızadaki değerler ve yorumlar hayatı şekillendirir. İnsan olanı değil, çoğu zaman zihnin ürettiği ölçülerle yaşamaya başlar. Parçada olmak, bilincin zamanın etkisi altında kalmasıdır.

Bilinç zamansızlıkta olduğunda ise durum değişir. Merkez bütün olur. İnsan hayatın içinde ortaya çıkan fenomenleri olduğu gibi görebilir. Bu bakışta zihin merkez olmaktan çıkar ve olan olduğu gibi görünür hâle gelir.

Bu nedenle denebilir ki:

Varlık bir fenomendir.

Bilinç ise fenomeni görebilen bir yetidir.

Bilinç parçada olduğunda insan parçayı yaşar.

Bilinç bütünde olduğunda ise insan bütünü görmeye başlar.

Zamansızlıkta olmak, bilincin kendi yerinde olmasıdır.

Bu durumda insan özün kendisinde durur ve olanı olduğu gibi görebilir.

Mahmut Turut 2026