Yük: Fenomenin Merkez Yanılgısı

Yük, fenomenin kendisi değildir. Yük, fenomenin kendini merkez sanmasıdır. Fenomen olmak; görünmek, belirmek, geçmek demektir. Fenomenin doğasında kalıcılık yoktur. Ama fenomen merkez sanıldığında kalıcıymış gibi yaşanır. Bir düşünce gelir. Eğer düşünce “ben” olursa, yük başlar. Bir duygu yükselir. Eğer duygu “benim gerçeğim” olursa, yük oluşur. Bir olay yaşanır. Eğer olay “hayatım” yapılırsa, yük ağırlaşır. Fenomenin kendini merkez sanması, bilincin yerinin kayması değildir; bilincin örtülmesidir.

Çünkü merkez olan şey fenomen olamaz. Merkez; gelmez, gitmez, değişmez. Fenomen ise;  gelir,  görünür,  kaybolur. Fenomen merkez sanıldığında doğasına aykırı bir rol üstlenir. Bu aykırılık yük olarak yaşanır. Yük bu yüzden zorlayıcıdır. Çünkü geçici olan, kalıcı olmaya zorlanır. Seyir başladığında fenomen yerini hatırlar. Merkez olmadığını görür. Ve o anda yük çözülür. Çözülme bir şey yapmakla olmaz. Fenomeni yok etmekle olmaz. Zihni susturmakla olmaz. Sadece yerine koymakla olur. Fenomen fenomen olarak görüldüğünde merkezlik iddiası düşer. Merkezlik düştüğünde yük kalmaz.

Ve geriye şu yalın hakikat kalır: Yük, fenomenin kendini merkez sanmasıdır. Fenomen yerini bildiğinde hayat seyir olur.

Mahmut Turut  2026