Yorum da Fenomen midir?

Hayatın içinde bir şey olur. Bir söz duyulur, bir durum ortaya çıkar, bir olay yaşanır. Bu olanın kendisidir. Yani fenomendir.

Hemen ardından zihin devreye girer. Olanı yorumlar, ona bir anlam verir. “Bu doğru”, “bu yanlış”, “bu saygısızlık” gibi düşünceler ortaya çıkar. Bu yorumlar da bir ortaya çıkıştır. Yani onlar da bir tür fenomendir.

Fakat çoğu zaman bu görülmez. İnsan zihnin ürettiği yorumu gerçek zanneder. Yorum merkez olur ve kişi onu taşımaya başlar. İşte bu durumda yorum yük hâline gelir.

Bilinç devreye girdiğinde ise farklı bir şey olur. Kişi sadece olanı değil, zihnin yaptığı yorumu da görmeye başlar. Yorum artık fark edilen bir şeydir.

Bu noktada yorum değişmek zorunda değildir. Zihin yine yorum üretir. Düşünceler yine ortaya çıkar. Fakat artık bağlayıcı değildir. Çünkü görülen şey, merkez olamaz.

Yorum görüldüğünde, yük olmaktan çıkar. Akışın bir parçası hâline gelir. Çünkü artık onunla özdeşleşme yoktur.

Sonuç olarak, zihnin ürettiği yorumlar da fenomen hâline gelebilir. Görülmediğinde yük olur, görüldüğünde ise sadece görülen bir şey olarak kalır.

Mahmut Turut 2026