Zamanda çokluk,
zamansızlıkta teklik vardır.

Zamansızlıktan zamana bakıldığında görülen şey,

çokluğun kendisi değil;

teklin açılımıdır.

Bu yüzden:

Zamansızlıktaki Öz,

zamandaki kendisidir.

Burada iki ayrı varlık yoktur.

Biri “asıl”, diğeri “kopya” değildir.

Öz, kendisini parçalayarak değil,

açarak görünür kılar.

Bakışın metafizik konumu

•Zamanda bakan bilinç

Çokluğu bağımsız sanır.

Parçalar çatışır gibi görünür.

Olan ile olması gereken ayrılır.

•Zamansızlıktan bakan bilinç

Çokluğu seyreder.

Her parça, teklin dili olur.

Çelişki çözülür, seyir başlar.

Öz–seyir ilişkisi

Öz:

•Bilmez

•Yargılamaz

•Müdahale etmez

Öz seyreder.

Seyir:

•Dışarıdan bakmak değildir

•Mesafe koymak değildir

•Pasiflik değildir

Seyir,

teklin çoklukta kendini görmesidir.

Son ifade

Zamansızlıktaki Öz,

zamandaki kendisini seyrettiğinde

çokluk anlam kazanır,

parça yük olmaktan çıkar,

oluş görünür olur.

Metafizikte sır şudur:

Bakan değişmez, bakılan açılır.

Mahmut Turut 2026