Zamandaki Bilinç ve Bağımlılık

Kişinin bilinci zamanda olduğunda, kendisini korumanın yollarını genellikle dış dünyada arar. Zihnin temel eğilimi kimliği korumaktır. Çünkü kimlik, geçmiş deneyimler ve değerler üzerinden kurulmuş bir yapı olarak süreklilik ister. Bu nedenle zamandaki bilinç çoğu zaman kendini güvende hissetmenin yolunu bağımlılıkları artırmakta bulur.

İnsan böyle bir durumda yalnız başına kalmak yerine dış dayanaklar arar. Toplumsal değerler, çevredeki insanların onayı, güç, para veya ait olunan gruplar bu dayanakların başında gelir. Kişi bu unsurlar sayesinde kendisini daha güvende hissedeceğini düşünür.

Fakat bu durum çoğu zaman bağımlılığı daha da güçlendirir. Çünkü kişi kendi farkındalığına dayanmak yerine dış dünyadaki ölçülere ve kabullere dayanarak yaşamaya başlar. Böylece kimliği koruma çabası arttıkça dış dayanaklara olan ihtiyaç da artar.

Zamandaki bilinç için bu durum doğal görünür. Zihin kendisini koruyabilmek için daha fazla destek, daha fazla onay ve daha fazla güvence arar. Bu nedenle bağımlılıklar çoğu zaman farkında olmadan büyür.

Oysa bilinç yerini bulduğunda durum değişir. Kişi artık kendisini dış dayanaklarla korumaya çalışmaz. Çünkü olayları, düşünceleri ve duyguları fenomen olarak görmeye başladığında kimliği koruma çabası da zayıflar. Bu durumda bağımlılıkların yerini daha sade bir yaşam ve doğal bir özgürlük almaya başlar.

Bu yüzden denebilir ki:

Zamandaki bilinç kendini bağımlılıkla korumaya çalışır; bilinç yerini bulduğunda ise bağımlılığa ihtiyaç kalmaz.

Mahmut Turut 2026